Ứng dụng Plastigauge trong ô tô
Plastigauge được sử dụng rộng rãi trong ngành ô tô để đo khe hở bạc đạn trục khuỷu, bạc biên, trục cam, ổ trục hộp số và nhiều bề mặt lắp ghép quan trọng khác. Đây là phương pháp nhanh – chính xác – dễ thực hiện, giúp kỹ thuật viên đánh giá độ mòn, kiểm tra sau sửa chữa và đảm bảo động cơ hoạt động ổn định.
1. Tại sao ngành ô tô sử dụng Plastigauge?
Trong động cơ ô tô, khe hở ổ trục ảnh hưởng trực tiếp đến:
- Áp suất dầu bôi trơn
- Nhiệt độ và ma sát
- Độ ồn và rung động
- Tuổi thọ trục khuỷu và bạc đạn
Nếu khe hở quá lớn → sụt áp dầu, gõ bạc, mài mòn nhanh. Nếu khe hở quá nhỏ → bó bạc, kẹt trục khuỷu.
Vì vậy, khi đại tu động cơ hoặc thay bạc mới, kỹ thuật viên phải đo kiểm khe hở. Plastigauge là phương pháp tối ưu khi:
- Không thể đưa thước lá vào giữa bề mặt.
- Không muốn dùng panme vì phải tháo rời nhiều.
- Cần đo nhanh, đơn giản nhưng chính xác.
2. Đo khe hở bạc đạn trục khuỷu (Main Bearings)
Đây là ứng dụng phổ biến nhất của Plastigauge trong động cơ ô tô.
Hình: Đặt Plastigauge lên cổ trục khuỷu.
Khi đại tu động cơ, kỹ thuật viên cần kiểm tra:
- Khe hở giữa cổ trục và bạc đạn.
- Độ côn và độ ô van của cổ trục.
- Sự đồng đều khe hở giữa các bạc đạn.
Plastigauge giúp đo nhanh bằng cách:
- Đặt một đoạn Plastigauge lên cổ trục.
- Siết nắp bạc đúng mô-men.
- Tháo ra và đo vệt dẹt.
Kết quả hiển thị ngay, không cần dụng cụ đo cơ khí phức tạp.
3. Đo khe hở bạc biên (Connecting Rod Bearings)
Bạc biên (tay biên - piston rod bearing) chịu tải va đập lớn và quay liên tục theo tốc độ động cơ.
Plastigauge được dùng để kiểm tra:
- Khe hở bạc biên sau khi thay bạc.
- Khe hở khi nghi ngờ gõ tay biên.
- Độ mòn không đều giữa các xi-lanh.
Phương pháp giống như đo bạc chính, nhưng thường cần thao tác trong không gian hẹp hơn.
4. Đo khe hở trục cam (Camshaft Bearings)
Bạc trục cam thường nhỏ, khó tiếp cận và yêu cầu độ chính xác cao → Plastigauge là công cụ lý tưởng.
Ứng dụng bao gồm:
- Đo khe hở giữa camshaft journal và bạc.
- Kiểm tra độ mòn nhàu, kẹt cam.
- Đo sau khi thay bạc hoặc gia công nắp cò.
5. Kiểm tra ổ trục hộp số & các chi tiết quay
Trong hộp số ô tô, độ chính xác của các ổ trục ảnh hưởng đến độ ồn, độ rung và tuổi thọ hộp số.
- Đo khe hở của ổ trục sơ cấp.
- Đo độ mòn ổ trục trục thứ cấp.
- Đo khe hở mặt bích – gioăng khi lắp hộp số.
6. Lợi ích khi dùng Plastigauge trong ngành ô tô
- Không cần dụng cụ đo đắt tiền như panme hoặc đồng hồ so.
- Không phải tháo rời hoàn toàn cụm chi tiết.
- Đo nhanh – chỉ mất vài phút mỗi vị trí.
- Độ chính xác cao nếu thao tác đúng kỹ thuật.
- Lý tưởng khi đại tu động cơ, lắp ráp, bảo trì định kỳ.
7. Khi nào kỹ thuật viên ô tô phải đo bằng Plastigauge?
- Sau khi thay bạc trục.
- Khi động cơ có tiếng gõ bạc, gõ tay biên.
- Khi áp suất dầu thấp bất thường.
- Khi động cơ quá nóng không rõ nguyên nhân.
- Khi đại tu toàn bộ động cơ.
- Khi lắp động cơ đã tiện/mài trục.
8. Kết luận
Plastigauge là công cụ không thể thiếu trong ngành ô tô hiện đại. Với ưu điểm nhanh – rẻ – chính xác – dễ sử dụng, Plastigauge giúp kỹ thuật viên:
- Đảm bảo khe hở ổ trục nằm đúng tiêu chuẩn.
- Giảm nguy cơ bó trục, gõ bạc, hỏng động cơ.
- Kiểm tra chất lượng trước và sau khi sửa chữa.
Nếu bạn cần tư vấn loại Plastigauge phù hợp (PL-A, PL-B, PL-C, PL-D, PL-E, PL-X) cho từng loại động cơ ô tô, nhóm mình luôn sẵn sàng hỗ trợ.
Bài viết liên quan
Cách Plastigauge hoạt động
Giải thích rõ nguyên lý ép bẹt của dải Plastigauge và cách chuyển thành giá trị khe hở.
Đọc bài viết »
Hướng dẫn sử dụng Plastigauge
Quy trình từng bước giúp đo bạc biên, bạc chính, trục cam nhanh và chính xác.
Xem hướng dẫn »
Đo khe hở trục khuỷu
Hướng dẫn thực tế khi kiểm tra bạc chính & bạc biên trong quá trình đại tu.
Xem chi tiết »
Cách đọc thang đo Plastigauge
Hiểu và đọc đúng bề rộng vệt Plastigauge giúp đánh giá khe hở chuẩn xác.
Đọc bài »